Prosiect ynni glân newydd yn archwilio hydrogen gwyrdd ar gyfer coedwigaeth gynaliadwy yng Nghanolbarth Cymru

Dan arweiniad Challoch Energy Ltd, bydd y prosiect yn archwilio sut y gellid defnyddio ynni gwynt i gynhyrchu hydrogen gwyrdd yn lle disel mewn peiriannau a cherbydau coedwigaeth — gan gefnogi sector sy'n chwarae rhan hanfodol yn economi Canolbarth Cymru.

Mae'r prosiect yn cael ei gefnogi drwy raglen Ymchwil System Gyfan ar gyfer Arloesi a Datgarboneiddio (WSRID) Tyfu Canolbarth Cymru, sy'n rhan o gyllid Arloesi Hinsawdd Llywodraeth Cymru. Mae'r rhaglen yn cefnogi ymchwil gymhwysol ac astudiaethau dichonoldeb sy'n profi atebion carbon isel mewn lleoliadau gwledig go iawn.

Mae coedwigaeth yn gyflogwr mawr ar draws y rhanbarth, gan gefnogi tua 14,000 o swyddi, ond ar hyn o bryd mae'n dibynnu'n drwm ar offer sy'n cael ei bweru gan ddisel. Bydd yr astudiaeth dichonoldeb hon yn archwilio a all ynni adnewyddadwy a gynhyrchir yn lleol ddarparu dewis amgen glanach ac ymarferol, gan helpu i leihau allyriadau carbon wrth gryfhau gwydnwch hirdymor diwydiannau gwledig.

Bydd y prosiect yn gweithio'n agos gyda grŵp cludiant coed Canolbarth Cymru, sy'n cynnwys Cyfoeth Naturiol Cymru, Cynghorau Sir Ceredigion, Powys a Sir Gaerfyrddin, cwmnïau coed, cludwyr a rhanddeiliaid lleol, i nodi lleoliadau addas ar gyfer tyrbinau gwynt a chyfleusterau cynhyrchu hydrogen. Bydd pwyslais cryf ar berchnogaeth leol a budd cymunedol, gyda'r nod o gadw cynhyrchu a defnydd ynni o fewn y rhanbarth.

Mae prosiect Challoch Energy yn un o bedwar menter ynni glân sy'n cael eu cefnogi ar hyn o bryd drwy raglen WSRID, pob un yn mynd i'r afael â heriau gwahanol sy'n wynebu Canolbarth Cymru wledig. Gyda'i gilydd, mae'r prosiectau'n archwilio amrywiaeth o atebion ymarferol — o droi slyri da byw yn ynni adnewyddadwy a chynhyrchion maetholion, i ddatblygu offer digidol sy'n cefnogi cynllunio sero net ar ffermydd llaeth, ac arbrofi systemau ynni sy'n canolbwyntio ar y gymuned sy'n gwella gwydnwch lleol.

Gyda'i gilydd, mae'r mentrau hyn yn gosod y rhanbarth fel labordy byw ar gyfer atebion carbon isel wedi'u teilwra i economïau gwledig, amaethyddol ac sy'n seiliedig ar dir.

Mewn datganiad ar y cyd, dywedodd Cyd-Gadeiryddion Bwrdd Tyfu Canolbarth Cymru, Bryan Davies, Arweinydd Cyngor Sir Ceredigion, a Jake Berriman, Arweinydd Cyngor Sir Powys:
"Drwy raglen WSRID, rydym yn cefnogi atebion ymarferol, seiliedig ar le, sy'n ymateb i anghenion ein heconomi wledig tra'n cyfrannu at uchelgeisiau sero net Cymru."

Os bydd yn llwyddiannus, gallai dull Challoch Energy ddarparu model y gellir ei raddio ar gyfer coedwigaeth fwy cynaliadwy — nid yn unig yng Nghanolbarth Cymru, ond ledled Cymru — gan gefnogi uchelgeisiau sero net Llywodraeth Cymru tra'n datgloi cyfleoedd newydd ar gyfer twf gwledig.

Bydd yr astudiaeth dichonoldeb yn asesu ystyriaethau technegol, masnachol a rheoleiddiol, ochr yn ochr ag ymgysylltu â rhanddeiliaid. Yn amodol ar y canlyniadau, gallai'r prosiect symud ymlaen i'w weithredu ar raddfa lawn mewn cam yn y dyfodol.

Dywedodd Dr Simon Minett, Rheolwr Gyfarwyddwr Challoch Energy Ltd: "Bydd y prosiect hwn yn helpu Canolbarth Cymru i leihau allyriadau, cefnogi swyddi, ac adeiladu economi wledig gryfach drwy ddefnyddio ynni gwynt i gynhyrchu hydrogen. Mae coedwigaeth yn hanfodol i'r rhanbarth, ac rydym am archwilio atebion sy'n gweithio'n ymarferol, nid mewn egwyddor yn unig."

Mae'r prosiect yn cael sylw mewn pennod sydd ar ddod o Unlocking Mid Wales Business News Wales, cyfres bodlediadau Tyfu Canolbarth Cymru sy'n archwilio sut mae arloesi ynni glân yn cael ei brofi a'i gymhwyso ar draws y rhanbarth.

Mae'r bennod yn dod â phedwar arweinydd y prosiect ynghyd i drafod y symudiad o ddichonoldeb i brototeip, pam fod Canolbarth Cymru'n addas ar gyfer treialon ynni glân yn y byd go iawn, a sut olwg allai fod ar lwyddiant wrth i ganlyniadau ddechrau dod i'r amlwg o 2026 ymlaen.

Gall gwrandawyr ddod o hyd i'r bennod yma: https://businessnewswales.com/growing-mid-wales-digital-discussions/